Monday, 18 Oct 2021
Học đầu tư chứng khoán

Bán khống cổ phiếu là gì? Cách mua bán khống cổ phiếu tại việt nam

Bán khống được xem là chiến lược giao dịch tạm thời, hỗ trợ cho những nhà đầu tư đang lo lắng về giá cổ phiếu không đi đúng hướng hoặc có những kế hoạch đầu tư khác nhằm bảo vệ nhà đầu tư. Để hiểu được bán không cổ phiếu là gì và nắm rõ cách thức mua bán khống cổ phiếu ở Việt Nam hiện nay được thực hiện như thế nào? Tìm hiểu ngay trong hướng dẫn dưới đây của Infofinance.vn

Bán khống cổ phiếu  là gì?

Bán khống  là hình thức trong tài chính, là hình thức kiếm lợi nhuận dựa trên sự sụt giảm của giá của các tài sản  như vàng, chứng khoán, chứng khoán phái sinh hay hàng hóa. Nó đi ngược với hình thức đầu tư thông thường, khi bạn đầu tư thì luôn hy vọng giá tài sản sẽ tăng lên hơn nhiều lần so với giá mua hiện tại, sau đó bán ra để kiếm lợi nhuận từ khoảng chênh lệch đó còn bán không thì ngược lại người đầu tư sẽ kỳ vọng giá sẽ sụt giảm.

Bán khống cổ phiếu là hình thức người đầu tư giao dịch với nhà môi giới chứng khoán để bán cổ phiếu ngay khi bạn chưa có cổ phiếu trong tay, thông qua sự sụt giảm của giá cổ phiếu theo như dự đoán và nếu đúng như dự đoán thì khi giá cổ phiếu xuống thấp hơn thời điểm bán khống thì bạn yêu cầu bên môi giới mua lại cổ phiếu và trả lại cho bên đơn vị cho bạn vay cổ phiếu. Như vậy khoản chênh lệch khi bạn mượn cổ phiếu là lợi nhuận nhận được.

Hiểu đơn giản qua ví dụ sau:

Nhà đầu tư A dự đoán cổ phiếu của tập đoàn Hòa Phát – HPG sẽ giảm do yêu tố nào đó trong thời gian tới. Hiện tại nhà đầu tư A chưa có cổ phiếu trong tay do mua cổ phiếu nhưng chưa đến ngày thanh toán hay bạn không có cổ phiếu HPG nào trong tay thì sẽ thực hiện lệnh bán khống với nhà môi giới, người môi giới sẽ đi vay mượn của nhà đầu tư khác  hay lấy cổ phiếu của mình để cho bạn mượn.

Tại thời điểm bán khống giá cổ phiếu là 100.000đ/cp, bạn bán và có 100k trong tài khoản. Đúng dự đoán của mình thời gian sau cổ phiếu HPG giảm xuống còn 70.000đ/cp. Lúc này bạn yêu cầu bên nhà môi giới mua cổ phiếu với mức giá 70.000đ/cp bằng tài khoản 100k mình đã bán khống được, sau đó trả cổ phiếu cho bên môi giới, cho người đã cho bạn mượn. Như vậy trong tài khoản của bạn còn 30k tiền lời chênh lệch.

Bán khống là gì?

Bán khống cổ phiếu hiểu dễ nhất là bạn đi vay mượn cổ phiếu từ bên nhà môi giới với mức giá cao hơn, thời gian sau giá xuống bạn mua cổ phiếu đó lại với giá thấp và trả lại cho người mình đã mượn số cổ phiếu đã vay trước đó. Như vậy cũng đủ cho bạn kiếm lời khá nhiều nếu như đi đúng xu hướng giá sụt giảm.

Mục đích bán khống cổ phiếu là gì?

Đối với nhà môi giới

Nhiều người sẽ thắc mắc tại sao bán khống là việc có lợi cho nhà đầu tư nhưng bên môi giới – công ty chứng khoán lại cho nhà đầu tư thực hiện giao dịch. Thực ra thì bán khống nó không có gây thiệt hại cho nhà đầu tư. Thêm vào đó bên nhà môi giới sẽ có tiền cho mình bởi dù lời hay lỗ nhà đầu tư cũng phải trả cho môi giới khoản phí khá lớn.

banner-bonus-giao-dich

Chưa kể nếu cổ phiếu cho vay mượn được lấy từ kho của nhà môi giới thì nếu nhà đầu tư thua lỗ họ sẽ có khoản lời lớn. Thường thì không phải cổ phiếu nào bên công ty môi giới cũng cho vay để bán khống, họ sẽ có sự tính toán sao cho lợi cho mình nhất.

Đối với nhà đầu tư

Đối với nhà đầu tư mục đích của bán khống đơn giản chỉ có 1 mà thôi đó là lợi nhuận, bởi dựa trên lợi nhuận giá giảm để kiếm tiền khiến nhiều người lựa chọn bán khống. Đối khi việc bán khống cũng giúp cho nhưng nhà đầu tư cổ phiếu hạn chế được những rủi ro lớn cho mình đối với mã cổ phiếu mới nào đó. Bán khống khá lợi thế đối với thị trường biến động, nhưng nó không phải là hình thức đầu tư cho người không có kinh nghiệm, không có thông tin chính xác.

Trong trường hợp đầu tư cổ phiếu, thì bạn cần tuân thủ nguyên tắc T+2 là sau 2 ngày giao dịch lệnh thành công thì mọi người mới nhận được cổ  phiếu, đồng nghĩa sau 2 ngày đặt lệnh thành công bạn mới có thể bán được cổ phiếu. Nhưng do sự cố hay sự kiến đặc biệt nào đó bạn muốn bán vào ngày T0 thì chỉ có bán không mới thực hiện được.

Các hình thức bán khống cổ phiếu hiện nay

Bán khống có tài sản đảm bảo

Bán khống có tài sản đảm bảo có nghĩa là đã  hình thức bán chứng khoán được vay trên hệ thống vay và cho vay chứng khoán của Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam, mà người bán khống phải có nghĩa vụ mua lại đúng cổ phiếu về mã và số lượng đã vay để trả lại.

Ban-co-phieu
Bán khống có nên không?

Khi mở tài khoản chứng khoán bán khống người đầu tư được tạo khoản vay, có nghĩa khoản vay này cần có tài sản thế chấp tương đương để khi người vay không thực hiện nghĩa vụ trả nợ cổ phiếu thì bên cho vay sẽ xử lý tài sản thế chấp để thực hiện bù trừ vào khoản bạn đã vay.

Bán khống không có tài sản đảm bảo

Hình thức bán khống không có tài sản đảm bảo hay không được người vay thực hiện đảm bảo sẽ không được hỗ trợ hiện nay. Bởi bên công ty môi giới cho vay không thể chấp nhận rủi ro mà không có bất kỳ sự cam kết và đảm bảo nào, tránh trường hợp người bán khống thua lỗ không thực hiện nghĩa vụ nợ đối với công ty.

Ở Việt Nam bán khống chứng khoán được không?

Ở thị trường chứng khóa Việt Nam thì trước đây việc bán khống chứng khoán là không thể được, theo quy định thì sau  2 ngày khi lệnh mua giao dịch thành công thì cổ phiếu mới về tài khoản, lúc đó bạn mới được phép bán cổ phiếu của mình theo giao dịch bán thường. Tại Việt Nam hiện nay chỉ mới áp dụng bán khống vói chứng khoán phái sinh.

Đối với chứng khoán cơ sở thì trước đây chưa có quy định về bán khống hay giao dịch T0, nhưng kể từ ngày 15/2/2021  thì giao dịch T0 được áp dụng chính thức trong Thông tư 120/2020/TT-BTC của Bộ Tài chính. Theo quy định mới thì nhà đầu tư được phép giao dịch chứng khoán trong  ngày giao dịch T0, có nghĩa ngay sau khi mua có thể bán được chứng khoán mà không cần chờ đợi 2 ngày như trước kia. Tuy nhiên, việc giao dịch chứng khoán T0 này có khá nhiều điều kiện phức tạp về cơ bản thì đa số nhà đầu tư đều khó có thế thực hiện được dù đã có quy định mới về bán khống và giao dịch T0.

Cách mua bán khống cổ phiếu tại Việt Nam

Nếu như bạn muốn bán khống chứng khoán và giao dịch T0 nhanh chóng thì cần tham khảo những nội dung sau đây:

Điều kiện bán khống cổ phiếu

Nếu muốn bán khống cổ phiếu thì mọi người bắt buộc phải bán khống chứng khoán có tài sản đảm bảo, đây là hình thức duy nhất có thể bán được chứng khoán trong ngày giao dịch T0.

Bán khống cổ phiếu
  • Có tài sản đảm bảo: Bạn sẽ tiến hành vay trên Tổng Công ty Lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam ( tài sản theo yêu cầu và do bên công ty thẩm định).
  • Đảm bảo tỷ lệ ký quỹ ban đầu: Theo quy định của công ty chứng khoán cho vay

Điều kiện cơ bản sẽ được thống nhất với bên công ty chứng khoán nơi bạn thực hiện mở tài khoản bán khống chứng khoán, bởi đó là nơi cho bạn vay cổ phiếu để bán khống.

Thủ tục bán khống cổ phiếu

Để bán khống cổ phiếu được thực hiện thì mọi người cần theo quy trình sau đây:

  • Mở tài khoản chứng khoán tại công ty chứng khoán có hỗ trợ hình thức bán khống
  • Tiến hành ký hợp đồng vay chứng khoán với công ty chứng khoán: Trong bản hợp đồng đó cần đảm bảo các nội dung về:  tài sản thế chấp, lãi suất vay/cho vay, thời hạn vay, gia hạn vay, xử lý tài sản thế chấp khi nhà đầu tư không hoàn trả chứng khoán, phương thức giải quyết khi có tranh chấp phát sinh,  các rủi ro, thiệt hại có thể phát sinh và chi phí.
  • Sau khi thủ tục hoàn tất thì mọi người nghiên cứu về mã cổ phiếu mình muốn bán khống, đặt lệnh bán khống với hệ thống giao dịch

Nếu bạn muốn bán khống nhanh chóng hơn thì có thể không thực hiện vay mượn công ty môi giới mà có thể vay mượn cổ phiếu của người thân hay bạn bè để bán khống. Chỉ cần người cho vay chuyển nhượng cổ phiếu hay chuyển khoản cho bạn về số cổ phiếu bao nhiêu đó, sau khi cổ phiếu đứng dưới tên của mọi người có thể bán nhanh chóng mà không mất quá nhiều thời gian làm thủ tục cũng như chi phí.

Sau đó khi giá cổ phiếu đã bán khống xuống bạn lại mua vào và chuyển trả lại cho người cho vay đúng với số lượng cổ phiếu đã vay ban đầu của mình.

Rủi ro khi bán khống cổ phiếu

Đối với việc bán khống cổ phiếu thì điều quan trọng nhất đó là bạn phải xác định và cơ căn cứ chắc chắn là thời gian sau đó giá cổ phiếu sẽ giảm xuống nhiều so với giá cổ phiếu hiện tại. Nhưng đối với thị trường cổ phiếu biến động như hiện nay thì mọi dự đoán có thể sai, và khi giá cổ phiếu bán không không giảm mà còn tăng lên nhiều thì lúc đó bạn phải trả cho bên cho vay 1 lượng cổ phiếu với mức giá cao. Như vậy việc thua lỗ là lẽ đương nhiêu, vậy nên rủi ro đối với bán khống là khó dự đoán, khó phân tích.

Việc bán khống chứng khoán là hình thức đầu tư mạo hiểm, bởi bản thân bạn không có bất kỳ thông tin nào chính xác để dự đoán. Việc bán khống theo quy định của pháp luật là đã có nhưng cũng không hề dễ dàng, bởi nếu như bán khống diễn ra quá nhiều sẽ tạo cơ hội cho một số đối tượng hoặc doanh nghiệp phát hành thực hiện các chiến lược làm giá ảnh hưởng đến thị trường chung.

Giải thích về bán khống cổ phiếu là gì trên đây đã bao quát cho mọi người về vấn đề bán khống cổ phiếu ở Việt Nam hiện nay, mọi người tham khảo qua để có thể áp dụng phù hợp cho chiến lược đầu tư của mình. Nhớ rằng bán khống là hình thức đầu tư mạo hiểm, nên nếu không chắc chắn không có kế hoạch thì không nên thực hiện.