Monday, 18 Oct 2021
Thị trường Forex

Cổ phiếu/ Chứng khoán chưa niêm yết là gì?

Bên cạnh những mã cổ phiếu bạn thấy yết giá trên Sở giao dịch chứng khoán thì hiện nay vẫn còn rất nhiều mã cổ phiếu chứng khoán chưa niêm yết tiềm năng, được nhiều người kỳ vọng đợi chờ. Vậy cổ phiếu chứng khoán chưa niêm yết là gì, có nên mua không và mua như thế nào sẽ được Infofinance.vn giải thích rõ ngay dưới đây.

Cổ phiếu/ Chứng khoán chưa niêm yết là gì

Chứng khoán chưa niêm yết là các loại chứng khoán chưa được niêm yết giao dịch trên Sở giao dịch chứng khoán, chưa hoàn tất các thủ tục để giao dịch mua bán công khai trên sàn giao dịch thông qua các đơn vị tài chính trung gian. Gồm cổ phiếu chưa niêm yết, trái phiếu chưa niêm yết, chứng chỉ quỹ chưa niêm yết…Thị trường chứng khoán chưa niêm yết gọi chung là thị trường chứng khoán OTC, giao dịch không qua trung gian tài chính.

Cổ phiếu là 1 sản phẩm của chứng khoán xác nhận quyền sở hữu  cổ phần của tổ chức/ doanh nghiệp phát hành. Chứng khoán là sản phẩm tài chính xác nhận sở hữu hợp pháp đối với tài sản hoặc phần vốn của công ty/ doanh nghiệp.

Mục đích các doanh nghiệp niêm yết cổ phiếu trên sàn chứng khoán- Sở giao dịch chứng khoán  là để huy động vốn, giúp gọi vốn đại chúng nhanh chóng nhất trong thời gian dài và thông qua đó 2 bên cùng có lợi.

Chứng khoán chưa niêm yết là những chứng khoán, cổ phiếu của các doanh nghiệp hay tổ chức đã  phát hành nhưng chưa niêm yết lên Sở giao dịch chứng khoán Hose hay HNX . Có thể hiểu là một doanh nghiệp nào đó họ có nhiều đợt phát hành cổ phiếu khác nhau với các mục đích khác nhau, như lần đầu tiên niêm yết chứng khoán lên sàn Hose thì gọi là cổ phiếu niêm yết đại chúng, hay còn gọi là cổ phiếu thường.

Thường thì các cổ phiếu chưa niêm yết sẽ được giao dịch trên hệ thống sàn OTC nên nhiều người hay gọi cổ phiếu chưa niêm yết là cổ phiếu OTC hay cổ phiếu chưa lên sàn, giao dịch thỏa thuận giữa bên doanh nghiệp phát hành với bên nhà đầu tư có nhu cầu. Cổ phiếu chưa niêm yết ở đây nhiều người nhầm lẫn là cổ phiếu chưa lên sàn, nhưng thực ra thì sẽ có nhiều doanh nghiệp đã niêm yết chứng khoán nhưng họ có các đợt phát hành cổ phiếu sau đó với các mục đích khác nhau nên được gọi là cổ phiếu chưa niêm yết.

Co-phieu-chua-niem-yet
Cổ phiếu chưa niêm yết là gì?

Các loại cổ phiếu chưa niêm yết

Cổ phiếu ủy thác

 Cổ phiếu ủy thác trong tiếng Anh là Escrowed Shares đây là cổ phiếu được giữ trong tài khoản chứng khoán ủy thác. Có thể là ủy thác mua hoặc ủy thác bán, có nghĩa là cổ phiếu đó sẽ được giữ bởi bên thứ 3 để chờ hoàn thành các thủ tục như mua lại hay sáp nhập công ty hoặc là phá sản hay tái tổ chức công ty.

Hay nói chính xác cổ phiếu ủy thác là không do công ty phát hành mà sẽ ủy thác cho bên công ty chứng khoán phát hành, họ sẽ tiến hành đấu giá mà không thực hiện giao dịch trên Sở giao dịch chứng khoán.

Cổ phiếu ưu đãi

banner-bonus-giao-dich

Cổ phiếu ưu đãi là cổ phiếu do công ty/ doanh nghiệp phát hành cho nội bộ nhân viên công ty, ban quản lý cấp cao, cho gia đình…cổ phiếu này được lưu hành nội bộ trong những người thuộc công ty phát hành mà thôi. Có 3 loại cổ phiếu ưu đãi:

  • Cổ phiếu ưu đãi biểu quyền: Ưu tiên về quyền biểu quyết trong đại hội cổ đông của công ty
  • Cổ phiếu ưu đãi cổ tức: Ưu đãi nhận cổ tức nhiều hơn so với các cổ đông khác
  • Cổ phiếu ưu đãi hoàn lại: Ưu đãi quyền hoàn lại số vốn đã bỏ ra của nhà đầu tư khi có yêu cầu

Cổ phiếu này không niêm yết giao dịch trên sàn chứng khoán như cổ phiếu thường, tất cả thông tin về quyền lợi, quy định giao dịch sẽ được thực hiện nội bộ doanh nghiệp phát hành.  Trong các loại cổ phiếu ưu đã thì có cổ phiếu biểu quyết là không được phép chuyển nhượng, nên những ai sở hữu cổ phiếu này cần lưu ý.

Cổ phiếu trực tiếp

 Cổ phiếu trực tiếp hay còn gọi  là Direct Public Offering là loại cổ phiếu do doanh nghiệp/ tổ chức trực tiếp phát hành mà không cần thông qua trung gian tài chính như công ty chứng khoán hay Sở giao dịch chứng khoán nào cả. Bạn có thể hình dung như cổ phiếu ESOP, đây là đợt phát hành cổ phiếu cho nhân viên ưu tú, có công hiến về giá sẽ do bên công ty phát hành xác định.

Đặc điểm cổ phiếu chưa niêm yết

Thuộc sở hữu của số ít  đối tượng cụ thể

Với cổ phiếu niêm yết thì nó thuộc sở hữu của rất nhiều cổ đông khác nhau, bạn giao dịch trên thị trường chứng khoán nên ai cũng có thể mua được, ai cũng sở hữu được nhưng đối với cổ phiếu chưa niêm yết thì nó lại được phát hành nhắm vào các đối tượng cụ thể như nhân viên, cổ đông có đóng góp lớn, người thân, gia đình của bên doanh nghiệp phát hành mà thôi.

Giao-dich-OTC
Giao dịch chứng khoán OTC

Không có tính thanh khoản

Với cổ phiếu niêm yết sở giao dịch thì được giao dịch đại chúng, tiếp cận được toàn bộ nhà đầu tư có nhu cầu mà không mất nhiều thời gian. Đối với cổ phiếu chưa niêm yết sẽ hạn chế về tính thanh khoản:

  • Nó thuộc sở hữu của số ít người, theo quy định cổ phiếu chỉ giao dịch nội bộ
  • Một số mã cổ phiếu quy định không được chuyển nhượng cho người khác dù là nội bộ
  • Số lượng có hạn, có nhiều quy định kèm theo nếu muốn chuyển nhượng

Vậy nên tính thanh khoản của cổ phiếu này thấp, kèm theo đó là do không tiềm năng nên nhiều người không muốn mua cổ phiếu này.

Định giá cổ phiếu không chính xác

Đối với cổ phiếu để xác định được giá trị của nó sẽ dựa trên yếu tố thị trường, dựa trên dữ liệu giao dịch cũng như từ nhu cầu của nhà đầu tư nhưng đối với cổ phiếu chưa niêm yết thì không có giao dịch nên rất khó để định giá chính xác được cổ phiếu đó. Vậy nên khi đầu tư nhiều người lựa chọn đầu tư theo cảm tính,bằng niềm tin mãnh liệt vào doanh nghiệp mà thôi.

Không được kiểm soát chặt chẽ

Đối với cổ phiếu chưa niêm yết thì tất nhiên sẽ không do bất kỳ cơ quan pháp luật nào quản lý, kiếm soát nên về các giao dịch, giá chuyển nhượng dựa trên thỏa thuận người mua – người bán  mà thôi, đôi khi nhiều người còn  bị lừa mất hết tiền từ các cổ phiếu ảo.

Có nên mua cổ phiếu chưa niêm yết không?

Cổ phiếu chưa niêm yết là những mã cổ phiếu có nhiều ưu đãi nên được sự quan tâm của khá nhiều người bởi nó có mức giá thấp, cơ hội đầu tư từ cổ phiếu giá thấp khiến nhiều người lựa chọn với niềm tin 2 – 5 năm hay 10 năm nữa cổ phiếu sẽ tăng lên rất nhiều. Nhưng thực ra đây là những mã cổ phiếu có rất nhiều rủi ro.

Rủi ro từ doanh nghiệp: Đối với cổ phiếu chưa niêm yết thì các dữ liệu về doanh nghiệp sẽ khó tiếp cận, các số liệu của doanh nghiệp phát hành không được kiểm chứng từ cơ quan có chức năng, thẩm quyền nên tính minh bạch không đúng. Vậy nên đôi khi bạn mua được giá trị ảo mà thôi, ở đây không đề cập đến các mã cổ phiếu phát hành cho nhân viên, cổ đông công ty với chế độ ưu đãi.

Rủi ro từ  giao dịch: Việc giao dịch trên sở giao dịch chứng khoán là hợp pháp, được pháp luật bảo vệ cũng như quản lý nhưng đối với cổ phiếu chưa niêm yết thì việc thỏa thuận sẽ được thực hiện giữa các cá nhân với nhau hoặc doanh nghiệp vói cá nhân nên đây là kẻ hở để nhiều kẻ gian lợi dụng dịch ảo, giao dịch khống bán cổ phiếu.

Rủi ro từ tính thanh khoản: Bạn nắm giữ cổ phiếu trong tay, nhưng tính thanh khoản thấp, không giao dịch trên thị trường nên không rõ bán như thế nào. Chưa kể không biết khi nào doanh nghiệp mới niêm yết chứng khoán đại chúng.

Có nên mua cổ phiếu OTC không

Nên nếu xét có nên mua hay không loại cổ phiếu này thì còn tùy, tùy vào mức độ hiểu biết của bạn về doanh nghiệp mình mua cổ phiếu là như thế nào. Nhưng cũng không hoàn toàn là cổ phiếu xấu, đối với cổ phiếu chưa niêm yết thì mọi người nên ưu tiên chọn cổ phiếu có kế hoạch niêm yết đại chúng sẽ là lợi thế hơn rất nhiều.

Hướng dẫn cách mua cổ phiếu chưa niêm yết

Cổ phiếu chưa niêm yết thì giao dịch trên thị trường OTC, sẽ có nhiều trường hợp sau đây:

Đối với cổ phiếu do doanh nghiệp phát hành cho nhân viên công ty thì thường có quy định không chuyên nhượng, nên bạn sẽ không mua được, nhưng nếu như có thể chuyển nhượng thì sẽ thực hiện trao đổi giữa cá nhân với nhau, sẽ làm thủ tục với doanhn nghiệp phát hành để để chuyển nhượng dễ dàng hơn.

Hiện nay việc giao dịch cổ phiếu chưa niêm yết sẽ được tiến hành qua 2 hình thức:

Giao dịch tại công ty ủy thác 

Đối với các công ty ủy thác phát hành thì họ sẽ ủy thắc cho các công ty môi giới chứng khoán, họ sẽ phát hành và đấu giá thực hiện các phát hành cổ phiếu. Nếu bạn sở hữu cổ phiếu ủy thác thì thương lượng và thỏa thuận với người bán, sau đó đến điểm giao dịch là công ty môi giới chứng khoán được ủy thác đó để làm giao dịch hợp đồng mua bán, chuyển nhượng cổ phiếu. Nhân viên công ty được ủy quyền sẽ hướng dẫn thủ tục cho mọi người.

Giao dịch với doanh nghiệp phát hành 

Hoặc đối với các cổ phiếu chưa niêm yết do công ty/ doanh nghiệp phát hành trực tiếp thì mọi người liên hệ doanh nghiệp để mua cổ phiếu, hoặc liện hệ người bán để mua cổ phiếu. Việc giá bán mua sẽ thỏa thuận giữa 2 bên. Sau đó thủ tục mua bán sẽ được thực hiện tại công ty phát hành cổ phiếu, bên công ty sẽ có thủ tục xác nhận chuyển đổi chủ sở hữu cho cổ phiếu đó.

Trên đây là những thông tin giúp mọi người hiểu rõ hơn về cổ phiếu chứng khoán chưa niêm yết là gì. Thông qua đây hy vọng giúp mọi người nắm bắt được những vấn đề xoay quanh những mã cổ phiếu chưa niêm yết, có quyết định đầu tư thông minh và hiệu quả, đồng thời tránh được những rủi ro đối với việc đầu tư của mình.