Monday, 18 Oct 2021
Thị trường cổ phiếu Tin tức

Cổ phiếu esop là gì? Nên mua không? Có được chia cổ tức không?

Bạn thường nghe đến các chương trình phát hành cổ phiếu  esop cho các nhân viên trong công ty của các doanh nghiệp ở Việt Nam và nước ngoài. Nhưng không biết cổ phiếu Esop là cổ phiếu gì? Có nên mua hay không… Và để có những thông tin hữu ích, giúp tìm hiểu rõ hơn về cổ phiếu esop Infofinance.vn có những chia sẻ dưới đây.

Cổ phiếu Esop là gì?

ESOP là viết tắt của Employee Stock Ownership Plan có thể dịch ra là Kế hoạch phát hành cổ phiếu theo chương trình lựa chọn cho người lao động, nhân viên trong công ty. Mọi người hiểu đơn giản cổ phiếu Esop là cổ phiếu các công ty/ doanh nghiệp phát hành cho nhân viên trong công ty của mình.

Ví dụ: Tháng 7/2021 vừa rồi công ty cổ phần Masan Meatlife thông qua việc triển khai chương trình phát hành cổ phiếu mới ESOP, cụ thể là: phát hành tối đa 280.000 cổ phiếu cho các đối tượng sau:

  • Người lao động mang lại giá trị cho cổ đông:  hiệu quả kinh doanh, sáng kiến mang tính chiến lược, các vị trí công tác và trách nhiệm công việc được phụ trách theo quy định…gồm 23 người theo thống kế của công ty

Như vậy cổ phiếu Esop là chương trình phát hành cổ phiếu kiểu như cổ phiếu ưu đãi, cổ phiếu thường cho những người có công đối với công ty như là hình thức cảm ơn họ đã vì công ty mà làm việc.

Đặc điểm của cổ phiếu Esop

Phát hành theo chương trình

Khác với cổ phiếu thường thì cổ phiếu ESOP là cổ phiếu phát hành theo chương trình của công ty, có nghĩa là không phải lúc nào cũng sẽ phát hành mà tùy vào chiến lược, kết quả kinh doanh tốt hay không mà phát hành chương trình phát hành lựa chọn cho người lao động. Có thể là năm nào cũng phát hành hoặc 3 – 4 năm phát hành 1 lần.

Cổ phiếu ESOP là gì?

Số lượng cổ phiếu có giới hạn

Mỗi lần phát hành cổ phiếu ESOP thì công ty đều quy định số lượng dưới hạn, số lượng cổ phiếu đó nó không ảnh hưởng quá nhiều đến thị trường cổ phiếu niêm yết cơ sở, không ảnh hưởng đến các quyền lợi của cổ đông cũng như biểu quyết. Vậy nên về số lượng được giới hạn và tính toán khá kỹ để không ảnh hưởng đến thị trường chung.

Giá bán cổ phiếu do đơn vị phát hành xác định

Giá cổ phiếu ESOP phát hành sẽ do công ty quy định không tuân theo giá thị trường ở bên ngoài hiện tại của cổ phiếu công ty đang niêm yết.  Cho nên khi mọi người mua được cổ phiếu ESOP sẽ có mức giá khác so với giá cổ phiếu niêm yết ở sàn chứng khoán, nhưng nếu bạn giao dịch trên thị trường cổ phiếu vẫn sẽ có giá của thị trường.

Ví dụ: Cổ phiếu công ty A đang niêm yết trên thị trường Hose là 50.000đ/cp nhưng khi phát hành chương trình cổ phiếu ESOP thì công ty phát hành cổ phiếu với mức giá 10.000đ/cp.

Lợi ích của cổ phiếu ESOP

Đối với công ty phát hành

banner-bonus-giao-dich

Việc thực hiện chương trình phát hành cổ phiếu ESOP thì mục đích chính của doanh nghiệp đó là:

  • Níu chân nhân viên: Cung cấp cho những người giỏi, người có công quyền lợi mà họ đã cống hiến cho công ty. Về cơ bản thì có thể xem đây là kế hoạch cũng như là chiến lược giữ người tài cho công ty.
  • Không mất tiền mặt: Việc phát hành cổ phiếu ESOP thay vì thưởng tiền mặt có lợi cho công ty, có thể dùng số tiền mặt đó để tái đầu tư trong doanh nghiệp hay thực hiện các kế hoạch kinh doanh khác để sinh lời nhiều hơn.

Đối với người mua

Người mua ở đây khá giới hạn đối tượng, bởi chỉ có những nhân viên đạt tiêu chuẩn theo chương trình mới được mua. Và nếu được sở hữu cổ phiếu này thì cũng khá có lợi:

  • Được mua cổ phiếu của công ty với giá rẻ
  • Được lợi ích dài hạn nếu cổ phiếu tăng trưởng, công ty kinh doanh phát triển thì cổ phiếu sẽ còn tăng giá rất nhiều nên có lợi về đầu tư sau nhiều năm. Hoặc có thể bán lại với giá thị trường hiện tại để nhận tiền cũng đều được.

Về cơ bản khi nhân viên nhận được cổ phiếu ESOP thì họ sẽ cảm thấy mình có ích, có giá trị đối với công ty nên sẽ cố gắng cống hiến nhiều hơn.

Điều kiện công ty phát hành cổ phiếu ESOP

Nếu bạn thắc mắc việc phát hành cổ phiếu ESOP được diễn ra như thế nào thì có thể tham khảo qua quy chế phát hành cổ phiếu dưới đây, bởi không phải doanh nghiệp nào cũng có thể phát hành cổ phiếu ESOP mà cần đáp ứng được những điều kiện sau đây:

  • Kế hoạch phát hành cổ phiếu Esop được đại hội đồng cổ đông thông qua
  • Số cổ phiếu ESOP phát hành trong 1 năm không  vượt quá 5% tổng số cổ phần đang lưu hành của doanh nghiệp.
  • Đảm bảo các điều kiện về vốn: Nguồn vốn thực hiện để phát hành cổ phiếu esop không vượt quá lợi nhuận sau thuế chưa phân phối, tổng giá trị nguồn vốn trên không nhỏ hơn tổng giá trị nguồn vốn tăng thêm…
  • Có quy định rõ về phát hành cổ phiếu: Tiêu chuẩn nhân viên tham gia vào chương trình, xác định giá, định lượng cổ phiếu chia

Các kế hoạch phát hành cổ phiếu ESOP sẽ mất khá nhiều thời gian cũng như thủ tục, nên nếu như bạn được nhận cổ phiếu này từ công ty sẽ mất thời gian dài mới nhận được cổ phiếu.

Co-phieu-esop
Có nên mua cổ phiếu esop không?

Có nên mua cổ phiếu esop không?

Cổ phiếu ESOP không phải là cổ phiếu thường được niêm yết sàn trên sàn chứng khoán mà sẽ được phát hành có điều kiện, nên không phải ai cũng có thể mua được loại cổ phiếu này, nếu đạt được điều kiện nhân viên nhận cổ phiếu mới có thể mua.

Cổ phiếu esop hiện nay có quy định khá rõ ràng về việc chuyện nhượng hay không chuyên nhượng. Nên việc mua cổ phiếu ESOP là điều khá khó khăn, bởi khi phát hành đa phần các doanh nghiệp sẽ hạn chế việc chuyển nhượng, nếu có cũng chỉ chuyển nhượng nội bộ trong thị trường chứng không tuôn ra ngoài thị trường để giao dịch công khai.

Cổ phiếu ESOP có được nhận cổ tức không

Cổ phiếu ESOP cũng là 1 phần tài sản của công ty, khi bạn sở hữu cổ phiếu ESOP là đang nắm cổ phần cũng như cổ đông của công ty nên việc nhận cổ tức từ cổ phiếu này là có. Tuy nhiên, nhiều nhóm cổ đông cho rằng cổ phiếu ESOP là 1 khoản thưởng nên không nên chia cổ tức cho người nắm giữ ESOP nên dẫn đến khá nhiều xung đột.

Về nguyên tắc là có nhận cổ tức, nhưng tùy vào quy định khi phát hành cổ phiếu ESOP là như thế nào. Vậy nên nếu bạn có cổ phiếu này thì nên tìm hiểu kỹ từ phía doanh nghiệp phát hành cho mình.

Rủi ro phát hành cổ phiếu ESOP

Đối với cổ phiếu ESOP thì người hưởng lợi là cả 2 bên người mua và doanh nghiệp phát hành. Lợi thế đối với người mua đó là giá rẻ hơn so với giá thị trường ngoài nhưng không có nghĩa là không có rủi ro, vậy nên mọi người nên cẩn trọng.

Đối với doanh nghiệp:

  • Gây nên tình trạng loãng thị trường cổ phiếu: Cổ phiếu của doanh nghiệp hiện được giao dịch với khối lượng cụ thể trên sàn chứng khoán, nhưng khi phát hành thêm và nếu thường xuyên thì sẽ gây ảnh hưởng đến giá trị cổ phiếu thường của doanh nghiệp.
  • Gây nên nhiều vấn đề trong quản trị doanh nghiệp: Bởi nó liên quan đến lợi ích của các cổ đông, đôi khi việc phát hành cổ phiếu chỉ là che mắt cổ đông khác để chia nhỏ lợi ích của các cổ đông. Vậy nên việc phát hành cổ phiếu esop khiến nhiều cổ đông công ty không chấp nhận.

Còn đối với người mua thì rủi ro này đến từ thị trường, nó còn tùy vào sức phát triển của doanh nghiệp như thế nào, trong trường hợp công ty phá sản thì sẽ bạn sẽ mất tất cả.

Hướng dẫn cách bán cổ phiếu esop

Cổ phiếu esop có bán được không?

Cổ phiếu ESOP phát hành ra đều có quy định rõ điều kiện đối với người mua, không phải ai cũng mua được. Bên cạnh đó thì còn có quy định về việc chuyển nhượng, bán lại. Đối với công ty nào có quy định ESOP có thể tự do chuyển nhượng  thì mới có thể bạn lại cho người khác.

Nhưng cũng có nhiều cổ phiếu ESOP quy định không được bán lại thì bạn không thể nào bán được. Vậy nên đó cũng là hạn chế đối với cổ phiếu ESOP khi bạn nắm giữ chúng.

Cổ phiếu Esop có chia cổ tức không?

Cách bán cổ phiếu ESOP

Nếu bạn muốn bán cổ phiếu esop thì phải đảm bảo cổ phiếu mình đang nắm giữ không giới hạn việc chuyển nhượng, mà là được tự do chuyển cho người khác. Kèm thêm đó là quy định về chuyển nhượng như thế nào, trong nội bộ doanh nghiệp hay như thế nào nữa.

Ở đây chúng tôi đề cập đến việc chuyển nhượng trong doanh nghiệp, có nghĩa bạn sẽ bán cho những người trong nội bộ doanh nghiệp phát hành, thủ tục chuyển nhượng cổ phiếu như thường. Và bạn cần chứng minh người mình chuyển nhượng đáp ứng điều kiện theo đúng quy định. Còn nếu cổ phiếu không chuyển nhượng thì bạn phải chờ đến thời điểm có thể bán được cổ phiếu lại cho doanh nghiệp mà thôi.

Trên đây là những thông tin về cổ phiếu esop là gì? giúp mọi người hiểu rõ hơn về cổ phiếu này hiện nay cũng như nắm rõ thông tin về các chương trình esop của công ty/ doanh nghiệp mình. Việc mua cổ phiếu esop khá có lợi cho nhà đầu tư nhưng không hoàn toàn  bởi tính thanh khoản thấp, nên bản thân bạn nếu nhận được tư công ty ưu đãi mua cổ phiếu thấp cũng lợi thế.