Thị trường chứng khoán Tin tức

Lưu ký chứng khoán là gì? Tại sao, có bắt buộc không?

Nhiều nhà đầu tư thắc mắc khi họ mua chứng khoán nhưng lại không có phát sinh bất cứ giao dịch nào thì có phải lưu ký chứng khoán không? Lưu ký chứng khoán là gì? Tại sao phải lưu ký chứng khoán? Lưu ký chứng khoán có bắt buộc không? Có tốn phí khi lưu ký chứng khoán không? Hãy tìm câu trả lời qua bài viết dưới đây của Infofinance.vn.

Lưu ký chứng khoán là gì?

Lưu ký chứng khoán là  hoạt động nhận ký gửi, bảo quản an toàn, chuyển giao và ghi nhận chủ sở hữu chứng khoán của khách hàng trên hệ thống tài khoản lưu ký do Trung tâm lưu ký chứng khoán Việt Nam (VSD) quản lý nhằm mục đích để đảm bảo quyền lợi và lợi ích liên quan đến chứng khoán của người sở hữu.

Chứng khoán đã được lưu ký sẽ được ghi nhận vào tài khoản lưu ký chứng khoán đứng tên nhà đầu tư. Khi chứng khoán được giao dịch, tài khoản của nhà đầu tư sẽ được ghi tăng hoặc giảm mà không cần phải trao tay tờ chứng chỉ chứng khoán.

Thành viên lưu ký chứng khoán là gì?

Thành viên lưu ký là công ty chứng khoán, ngân hàng thương mại hoạt động tại Việt Nam được Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động lưu ký chứng khoán và được Trung tâm Lưu ký chứng khoán chấp thuận trở thành thành viên lưu ký.

Tại sao phải lưu ký chứng khoán?

  • Lưu ký chứng khoán giúp tiết kiệm chi phí in ấn chứng chỉ chứng khoán, bảo quản chứng chỉ chứng khoán
  • Lưu ký chứng khoán sẽ tránh được tình trạng chứng khoán bị hư hỏng, mất cắp hoặc thất lạc
  • Giúp kiểm tra các giao dịch gửi, rút hoặc chuyển nhượng chứng khoán, hạch toán việc giao và nhận chứng khoán thông qua điện thoại di động hoặc máy tính
  • Đồng thời đảm bảo thanh toán nhanh, góp phần tăng vòng quay vốn của thị trường và của nhà đầu tư
  • Lưu ký chứng khoán sẽ giảm rủi ro cho hoạt động của thị trường
luu-ky-chung-khoan-la-gi
Lưu ký chứng khoán là gì?

Lưu ký chứng khoán có bắt buộc không?

Hoạt động lưu ký chứng khoán là việc vô cùng cần thiết đối với việc giao dịch trên thị trường chứng khoán. Lưu ký chứng khoán là điều kiện tiên quyết bắt buộc để có thể bước vào thị trường chứng khoán. Sau khi lưu ký chứng khoán sẽ có quyền bỏ phiếu; quyền nhận lãi, vốn gốc trái phiếu; quyền nhận cổ phiếu thưởng, cổ tức bằng cổ phiếu, cổ tức bằng tiền; quyền mua cổ phiếu phát hành thêm; quyền chuyển đổi trái phiếu chuyển đổi…

Nếu đăng ký mua chứng khoán mà chưa giao dịch trên thì trường chứng khoán thì không bắt buộc phải lưu ký chứng khoán.

Các hình thức lưu ký chứng khoán

Lưu ký chứng khoán đóng

Đây là hình thức lưu giữ trong đó khách hàng thuê két an toàn của ngân  hàng để lưu giữ và bảo quản chứng khoán của mình. Mỗi ngăn két được ký hiệu theo số riêng và có hai ổ khoá. Một ổ khoá ngoài do ngân hàng quản lý, ổ khoá trong do khách hàng quản lý (chỉ có một chìa duy nhất ). Sau khi ký kết hợp đồng thuê két, khách hàng tự động đưa chứng khoán của mình vào lưu giữ trong két mà không cần sự hiện diện của người thứ hai.

Ngân hàng không thể thực hiện được các  nghiệp vụ liên quan đến chứng khoán như thu hộ lợi tức, thực thi các quyền  và nghĩa vụ phát sinh từ chứng khoán. Ngân hàng chỉ có quyền thuê mở  khoá két và tạm giữ chứng khoán trong trường hợp khách hàng không thanh  toán phí thuê két sau một thời hạn quy định trong hợp đồng.

Lưu ký chứng khoán mở

Đây là hình thức lưu giữ chứng khoán trong đó chứng khoán được trao  cho tổ chức lưu giữ và tổ chức này không chỉ thực hiện chức năng bảo quản  mà còn thực hiện cả chức năng điều hành chứng khoán theo sự uỷ thác của  khách hàng.  Căn cứ vào trách nhiệm và quyền hạn của tổ chức lưu ký trong việc điều  hành chứng khoán, lưu ký mở được chia thành:

–  Lưu ký biệt lập

– Lưu ký tổng hợp

– Lưu ký tại tổ chức thứ ba

– Lưu ký thế chấp

– Lưu ký phong toả

Làm thế nào để lưu ký chứng khoán

Điều kiện lưu ký chứng khoán

Đối với ngân hàng Thương mại

  • Có giấy phép thành lập và hoạt động tại Việt Nam
  • Nợ quá hạn không quá năm phần trăm tổng dư nợ, có lãi trong năm gần nhất.
  • Có địa điểm, trang bị, thiết bị phục vụ hoạt động đăng ký, lưu ký, thanh toán các giao dịch chứng khoán.

Đối với công ty chứng khoán

  • Có giấy phép thành lập và hoạt động thực hiện nghiệp vụ môi giới tự doanh chứng khoán
  • Có địa điểm, trang thiết bị phục vụ hoạt động đăng ký, lưu ký, thanh toán các giao dịch chứng khoán

Quy trình lưu ký chứng khoán

Tuân theo các hướng dẫn dưới đây để thực hiện lưu ký chứng khoán:

Bước 1: Mở tài khoản chứng khoán để tiến hành lưu ký chứng khoán. Đây là điều bắt buộc phải làm.

Bước 2: Chuẩn bị các giấy tờ

Đối với khách hàng cá nhân:

  • Sổ cổ đông / Giấy chứng nhận sở hữu chứng khoán (bản gốc)
  • CMND / Thẻ căn cước (bản photo & bản gốc để đối chiếu)
  • Phiếu gửi chứng khoán theo mẫu, do Công ty chứng khoán cung cấp

Đối với khách hàng tổ chức

  • Sổ cổ đông / Giấy chứng nhận sở hữu chứng khoán (bản gốc)
  • Giấy phép đăng ký kinh doanh (bản photo có chứng thực)
  • Giấy giới thiệu người được ủy quyền đến làm thủ tục lưu ký (nếu có)
  • CMND / Thẻ căn cước (bản photo có chứng thực) của người được ủy quyền đến làm thủ tục (nếu có)
  • Phiếu gửi chứng khoán theo mẫu do công ty chứng khoán cung cấp, phải có chữ ký của người có thẩm quyền và con dấu của tổ chức.

Bước 3: Yêu cầu chuyên viên công ty chứng khoán thực hiên lưu ký

Bước 4: Nhân viên kiểm tra đối chiếu thông tin

Bước 5: Công ty chứng khoán hoàn thiện hồ sơ, gửi lên Trung tâm lưu ký chứng khoán Việt Nam VSD. Thời gian thực hiện lưu ký mất khoản 7 – 10 ngày làm việc.

Lưu ký chứng khoán có tốn phí không?

Phí lưu ký chứng khoán HSC

  • Lưu ký chứng khoán chuẩn bị niêm yết nhưng chưa được lưu ký tại Trung tâm lưu ký chứng khoán Việt Nam: Miễn phí
  • Lưu ký chứng khoán : 0,27 đồng / CP, CCQ/ tháng
  • Lưu ký trái phiếu: 0,18 đồng / TP/ tháng

Phí lưu ký chứng khoán VCBS

  • Trái phiếu: 0,18 VND/TP/tháng
  • Cổ phiếu, chứng chỉ quỹ và chứng quyền có bảo đảm niêm yết: 0,27 VND / CP, CCQ, CQ / Tháng

Phí lưu ký chứng khoán TCBS

  • 0,3 đồng/1 cổ phiếu, chứng chỉ quỹ, chứng quyền có đảm bảo/tháng.
  • 0,2 đồng/1 trái phiếu Doanh nghiệp, công cụ nợ theo quy định tại Luật Quản lý nợ công/ tháng.

Phí lưu ký chứng khoán ACBS

  • Phí lưu ký trái phiếu niêm yết: 0,2 đồng / TP / tháng (áp dụng 0,18 đồng / TP / tháng từ ngày 19/03/2020 đến hết ngày 30/6/2021)
  • Phí lưu ký cổ phiếu và chứng chỉ quỹ niêm yết, chứng quyền có bảo đảm: 0,3 đồng / CP, CCQ, CQ / tháng (áp dụng 0,18 đồng / CP, CCQ, CQ / tháng từ ngày 19/03/2020 đến hết ngày 30/6/2021)
  • Tái lưu ký chứng khoán: Miễn phí

Phí lưu ký chứng khoán VPS

  • 0,27 đồng / CP / CCQ / tháng.
  • 0,18 đồng / trái phiếu / tháng
luu-ky-chung-khoan-co-bat-buoc-khong
Lưu ký chứng khoán có bắt buộc không?

Nguyên tắc lưu ký chứng khoán

– Việc lưu ký chứng khoán của khách hàng được quản lý theo hai cấp: khách hàng lưu ký chứng khoán tại thành viên lưu ký và thành viên lưu ký tái lưu ký chứng khoán của khách hàng tại Trung tâm Lưu ký chứng khoán.

– Trung tâm Lưu ký chứng khoán nhận tái lưu ký chứng khoán từ các thành viên lưu ký với tư cách là người được thành viên uỷ quyền thực hiện các nghiệp vụ liên quan tới hoạt động đăng ký, lưu ký, bù trừ và thanh toán chứng khoán. Để tái lưu ký chứng khoán, thành viên phải mở tài khoản lưu ký chứng khoán đứng tên thành viên lưu ký tại Trung tâm Lưu ký chứng khoán.

Hiệu lực lưu ký chứng khoán

– Việc lưu ký chứng khoán có hiệu lực kể từ thời điểm Trung tâm Lưu ký chứng khoán thực hiện hạch toán trên tài khoản lưu ký chứng khoán liên quan của thành viên mở tại Trung tâm Lưu ký chứng khoán.

– Chứng khoán chưa được giao dịch bán khi chưa được Trung tâm Lưu ký chứng khoán hạch toán vào tài khoản chứng khoán giao dịch của thành viên.

Lưu ý khi lưu ký chứng khoán

Mỗi nhà đầu tư chỉ được mở một tài khoản lưu ký tại một thành viên lưu ký.

Lựa chọn một thành viên lưu ký thích hợp cho mình. Trong trường hợp muốn đổi sang một thành viên lưu ký khác, nhà đầu tư sẽ mở tài khoản lưu ký mới tại thành viên lưu ký mới, đồng thời phải làm các thủ tục đóng tài khoản lưu ký tại thành viên lưu ký cũ và yêu cầu thành viên lưu ký này chuyển số dư chứng khoán sang tài khoản lưu ký tại thành viên lưu ký mới.

Cung cấp địa chỉ liên lạc rõ ràng, chính xác và đầy đủ cho thành viên lưu ký.

Khi địa chỉ trên các loại giấy tờ tùy thân sử dụng để làm các thủ tục mở tài khoản lưu ký khác với địa chỉ cư trú hiện tại. Các thư từ liên lạc của tổ chức phát hành, Trung tâm giao dịch chứng khoán và thành viên lưu ký trong thời gian thực hiện quyền sẽ không đến đúng nơi nhà đầu tư ở. Việc này có thể đưa đến vô số bất tiện trong quá trình xử lý quyền từ thành viên lưu ký, gây chậm trễ.

Người đứng tên lưu ký chứng khoán phải chính là chủ sở hữu chứng khoán,

Số seri của tờ chứng chỉ chứng khoán cũng phải đúng là số seri của chủ sở hữu đã đăng ký quyền sở hữu tại tổ chức phát hành. Nếu chủ sở hữu là người được chuyển nhượng hợp pháp trước khi có hoạt động của Trung tâm giao dịch chứng khoán, thì mặt sau của tờ chứng chỉ phải có chữ ký của người chuyển nhượng liền kề trước đó.

Các tờ chứng chỉ chứng khoán bị hỏng sẽ bị từ chối lưu ký

Nếu tờ chứng chỉ CK bị nhòe các thông tin cơ bản, cần liên hệ với tổ chức phát hành để xin được đổi lại tờ chứng chỉ chứng khoán mới. Các chứng chỉ chứng khoán thuộc diện bị thông báo mất cắp hoặc giả mạo sẽ bị tạm giữ để giao cho tổ chức phát hành hoặc cơ quan có thẩm quyền để xử lý.

Cổ phiếu của cổ đông sáng lập vẫn còn trong thời gian nắm giữ theo quy định của pháp luật, của cổ đông mua chịu chưa thanh toán hết tiền mua cổ phiếu vẫn được lưu ký nhưng không được phép giao dịch.

Trên đây là các thông tin hữu ích về lưu ký chứng khoán là gì? Nhà đầu tư nên chú ý các điều kiện, nguyên tắc để kịp thời lưu ký chứng khoán. Đây là việc làm bảo vệ lợi ích của chính mình, không nên hời hợt.

 

 

Post Comment